Verklarende analyse

De Verklarende Analyse (VA) helpt om te begrijpen waardoor problematiek is ontstaan, in stand wordt gehouden of verergert, maar ook welke factoren juist kunnen bijdragen aan een positieve ontwikkeling. Het gaat om het zichtbaar maken van samenhang: tussen de jeugdige, het gezin, de omgeving en het hulpverleningssysteem.

Binnen het RET wordt een Verklarende Analyse gezien als een essentieel vertrekpunt. Een goede VA biedt een samenhangend, gedeeld en gedragen beeld van de situatie en vormt de basis voor triage en verdere besluitvorming. De analyse richt zich niet alleen op de jeugdige en ouders/verzorgers, maar ook expliciet op de wisselwerking met het hulpverleningssysteem daaromheen.

De VA-poule

Het RET beschikt over een VA-poule, bestaande uit gedragswetenschappers, orthopedagogen en GZ-psychologen uit verschillende organisaties, ieder met een eigen specialisme. De VA-poule kan de verwijzer ondersteunen bij het opstellen of aanscherpen van een Verklarende Analyse wanneer de casuïstiek daarom vraagt.

De ondersteuning door de VA-poule vindt altijd plaats samen met de verwijzer. De verantwoordelijkheid voor de casus en de analyse blijft bij de regiehouder; de VA-poule ondersteunt door mee te denken, te structureren en aanvullende expertise in te brengen. Het doel is steeds om te komen tot een kwalitatief sterke en gedragen analyse.

Een gedeelde analyse als basis voor verandering

In een Verklarende Analyse wordt schematisch weergegeven hoe verschillende factoren samenhangen en elkaar beïnvloeden. Wanneer de situatie zorgvuldig in kaart is gebracht, wordt gezocht naar verklaringen die niet alleen inzicht geven in wat vastloopt, maar ook perspectief bieden op wat kan helpen om weer beweging te creëren.

We spreken van een gedeelde Verklarende Analyse wanneer de jeugdige, ouders en betrokken professionals zich herkennen in het beeld en de verklaringen gezamenlijk worden gedragen. Analyses die niet samen tot stand komen of waarin betrokkenen zichzelf niet herkennen, blijken in de praktijk weinig helpend. Een gedeelde analyse vormt daarentegen een belangrijke eerste stap naar verandering, omdat zij richting geeft en motivatie creëert om samen aan een duurzaam perspectief te werken.

Van analyse naar vervolg

Op basis van de Verklarende Analyse wordt in de triage van het RET bepaald wat een passend vervolg is. Dit kan bijvoorbeeld inzet van het Reizend Specialistisch Team (RST), MDA++, Regie op Plaatsing (ROP) of bespreking in de Experttafel zijn. In de bespreking binnen de Experttafel leidt de analyse vaak tot concrete aanknopingspunten: wat moet er gebeuren, in welke volgorde en met welke prioriteit. Deze vervolgstappen kunnen met of zonder verdere ondersteuning van het RET worden opgepakt door de regiehouder en betrokken professionals.

Leestip:

Artikel De Pedagoog: Pleidooi voor de verklarende analyse 

Artikel Kind en Adolescent Praktijk: Eerst begrijpen dan behandelen

Uit de bespreking in het Expertteam gericht op de positieve verklaring komt vaak veel concrete informatie naar voren over wát, in welke volgorde, met welke prioriteit, in gang gezet moet worden. Dat leidt meestal tot een concrete beschrijving van punten waar men mee aan de slag kan, mét of zonder ondersteuning van het Expertteam.

De verklarende anaylse invullen?

“Eindelijk werd er doorgevraagd. Hoe wij dingen zagen en bedoelden. Zonder dat we ons veroordeeld voelden. Door de Verklarende Analyse ontstond een gezamenlijk beeld van ons gezin in heldere taal.”

Wat is het Regionaal
Expertteam Jeugd?

Het Expertteam bestaat uit professionals die samen met ouder(s) en/of jeugdige een verklarende analyse opstellen die richting geeft aan het vervolg.

Waarvoor kun je het
Expertteam benutten?

Voor vragen rondom complexe casussen waar de eigen expertise ontbreekt, de betrokken partijen onvoldoende samenwerken of de benodigde zorg niet beschikbaar is.